เช็ค (Cheque)

น.ส.กฤติญา วีรวิศาล ม.5/946 เลขที่1

เช็ค

เช็ค (Cheque หรือ Check) เป็นตั๋วเงินชนิดหนึ่ง  กฎหมายให้ความหมายของเช็คไว้ว่า “เช็ค คือ หนังสือตราสารซึ่งบุคคลหนึ่ง เรียกว่า ผู้สั่งจ่ายสั่งธนาคารให้ใช้เงินจำนวนหนึ่งเมื่อทวงถามให้แก่บุคคลอีกคนหนึ่ง หรือให้ใช้ตามคำสั่งของบุคคลอีกคนหนึ่งเรียกว่า "ผู้รับเงิน”

ตามประมวลกฏหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา988 บัญญัติไว้ว่า อันเช็คนั้นต้องมีรายการดังต่อไปนี้

• คำบอกชื่อว่าเป็นเช็ค
• คำสั่งอันปราศจากเงื่อนไขให้ใช้เงินเป็นจำนวนแน่นอน
• ชื่อหรือยี่ห้อและสำนักของธนาคาร
• สถานที่ใช้เงิน
• วันและสถานที่ออกเช็ค
• ลายมือชื่อผู้สั่งจ่าย

ประเภทของเช็ค แบ่งประเภทของเช็คตามกฏหมายมี 2 ประเภท คือ

1. เช็คระบุชื่อ คือ เช็คที่ผู้สั่งจ่ายออกโดยสั่งธนาคารให้จ่ายเงิน โดยระบุชื่อผู้รับเงินหรือให้ใช้ตามคำสั่งของบุคคลนั้น
2. เช็คผู้ถือ

ชนิดและลักษณะของเช็ค

๑.  เช็คสั่งจ่ายให้แก่ผู้มีชื่อในเช็คหรือตามคำสั่ง (Order  Cheque) เป็นเช็คที่ผู้สั่งจ่าย จ่ายให้แก่ผู้ที่มีชื่อในเช็คหรือตามคำสั่งของผู้มีชื่อในเช็คและขีดฆ่าคำว่า 'หรือผู้ถือ' ออก

          วัตถุประสงค์ของการออกเช็ค เพื่อให้ผู้มีชื่อในเช็คเป็นผู้รับเงินหรือตามคำสั่งของผู้มีชื่อ หากผู้มีชื่อไม่ประสงค์จะรับเงินด้วยตนเอง หรือประสงค์ให้ธนาคารจ่ายให้แก่บุคคลอื่น  ก็ต้องสลักหลังเช็คสั่งให้ธนาคารจ่ายต่อไป หรือเป็นการโอนต่อไปให้แก่ผู้อื่น ซึ่งการโอนดังกล่าวผู้สั่งจ่ายสามารถใช้เป็นหลักฐานเกี่ยวกับการรับชำระเงินได้

          ๒. เช็คสั่งจ่ายแก่ผู้ถือ (Bearer Cheque) เป็นเช็คที่ไม่ได้ระบุชื่อผู้รับเงินและไม่ได้ขีดฆ่าคำว่า หรือผู้ถือ หรือเป็นเช็คที่ระบุชื่อผู้รับเงินแต่ไม่ได้ขีดฆ่าคำว่า หรือผู้ถือ ฟังจะเรียกกันว่า เช็คจ่ายเงินสด

          วัตถุประสงค์ของการออกเช็คนี้ก็คือ ผู้สั่งจ่ายไม่ประสงค์ที่จะระบุชัดเจนว่าจะให้ผู้ใดไปเป็นผู้รับเงิน  ผู้ทรง  (บุคคลที่มีเช็คไว้ในครอบครองในฐานะผู้รับเงิน) คนหนึ่งคนใดก็สามารถนำไปยื่นต่อธนาคารได้  เป็นการให้ความสะดวกแก่ผู้รับเงิน  (ผู้ทรง) ไม่จำเป็นต้องไปเบิกเงินด้วยตนเอง  เพียงแต่มอบเช็คให้ใครคนหนึ่งที่ไว้วางใจได้ นำเช็คไปยื่นขอเบิกเงินจากธนาคารได้อย่างแน่นอน และการโอนเช็คนี้ก็ไม่จำเป็นต้องสลักหลังให้เป็นการลำบาก เว้นแต่ผู้รับโอนจะไม่เชื่อเครดิต  ในกรณีนี้ผู้รับโอนหรือผู้ทรงอาจให้ผู้ทรงคนก่อนสลักหลัง

          ในการออกเช็คสั่งจ่ายแก่ผู้ถือด้วยการเขียนคำว่า 'เงินสด'  โดยไม่ระบุชื่อผู้รับ ก็ไม่ควรขีดฆ่าคำว่า 'หรือผู้ถือ'  ออก ถ้าขีดฆ่าออกเช็คฉบับนี้จะไม่สมบูรณ์ เพราะไม่มีชื่อหรือยี่ห้อผู้รับเงิน ธนาคารจะไม่จ่ายเงินให้ เว้นแต่ผู้สั่งจ่ายจะเป็นผู้มารับเงินด้วยตัวเอง

          ๓. เช็คที่ลงวันที่ล่วงหน้า (Post Dated Cheque) เป็นเช็คที่ผู้สั่งจ่ายลงวันที่ในเช็คนั้นไว้ล่วงหน้า เช่น วันที่ที่เขียนจริงเป็น  วันที่ ๑ กันยายน ๒๕๓๕  แต่ลงวันที่ในเช็คเป็นวันที่ ๑ ตุลาคม  ๒๕๓๕ ตามกฎหมายจะถือว่าเช็คออกจริงวันที่ ๑ ตุลาคม ๒๕๓๕  วัตถุประสงค์ของการออกเช็คนี้  ผู้สั่งจ่ายอาจมีเงินในบัญชีไม่พอจ่าย  หรือประวิงเวลาการชำระหนี้ออกไป  การจ่ายเช็คเพื่อชำระหนี้โดยลงวันที่ล่วงหน้าเป็นที่นิยมในวงการค้า  เช่น  การกู้ยืมเงิน การเล่นแชร์ เป็นต้น

          ๔.  เช็คขีดคร่อม  (Cross Cheque) เป็นเช็คที่มีนส้นขนานคู่ขีดขวางไว้ข้างด้านหน้าของเช็ค การขีดคร่อมเช็คนี้อาจใช้วิธี เขียนพิมพ์ ประทับตรา หรือปรุเป็นรู ตามลักษณะที่กำหนดไว้ในกฎหมาวัตถุประสงค์ก็เพื่อป้องกันมิให้ผู้ที่ได้เช็คมาโดยมิชอบด้วยกฎหมาย นำเช็คฉบับนั้นเบิกเงินได้โดยสะดวกเหมือนกับเช็คธรรมดาทั่ว ๆ ไปที่มิได้ขีดคร่อม  ผู้ทรงเช็คจะนำเช็คไปขึ้นเป็นเงินสดมิได้จะต้องให้ธนาคารที่ตนมีบัญชีเงินฝากเป็นผู้ไปเรียกเก็บเงินตามเช็คให้ แล้วโอนเข้าบัญชีผู้ทรงต่อไป